Wikipedyści zagłosowali – 75% za licencją Creative Commons!

Kamil Śliwowski, 22 May, 2009

Ponad 17 tysięcy wikipedystów z całego świata wzięło udział w głosowaniu dotyczącym zmiany sposobu licencjonowania treści i mediów w największej internetowej encyklopedii. 75 % spośród aktywnych współautorów Wikipedii zagłosowało za zmianą modelu licencjonowania, tak by treści były równocześnie udostępniane na jednej z licencji Creative Commons. Głosowanie i wyniki zostały już zatwierdzone przez komitet wyborczy Fundacji Wikimedia.

Zarządzająca Wikipedią Fundacja Wikimedia ogłosiła przed kilkoma tygodniami referendum w sprawie uzupełnienia licencji wolnej dokumentacji GNU (GFDL), stosowanej dotychczas w Wikipedii, o licencję Creative Commons – uznanie autorstwa – na tych samych warunkach (Attribution-ShareAlike) w wersji 3.0, jako drugą podstawową licencję. Zmiana ma na celu zestandaryzowanie statusu prawnego zasobów Wikipedii oraz kompatybilność z innymi tak zwanymi wolnymi zasobami (free content). Chęć zmiany podyktowało wybieranie przez co raz większą ilość projektów edukacyjnych i naukowych licencji Creative Commons, zaś wg. Fundacji Wikimedia, Wikipedia powinna być z nimi jak najbardziej spójna. O zasadach i powodach przeprowadzanych zmian można przeczytać na stronie FAQ dot. licencjonowania.

Następnym krokiem w procesie zmian licencjonowania jest zatwierdzenie wszystkich zmian przez radę Fundacji oraz wprowadzenie ostatnich poprawek w zasadach przejścia na wolne licencje. Wprowadzanie zmian rozpocznie się po 15 czerwca od uaktualnienia angielskojęzycznych wiki dot. licencjonowania i statutów prawnych Wikipedii. Więcej o wynikach głosowania i zmianach na Wikipedii możecie znaleźć tu.

Aplikacja Creative Commons na Facebooku

Kamil Śliwowski, 19 May, 2009

Creative Commons App

Creative Commons, a dokładnie Fred Benenson – jeden z pracowników centrali CC w Stanach Zjednoczonych, opracował aplikację CC, pozwalającą licencjonować treści publikowane na najszybciej rosnącym portalu społecznościowym na świecie, czyli Facebooku.

Koncepcja jest niezwykle prosta: po zainstalowaniu aplikacji użytkownik może wybrać licencję oraz wystawić informację o niej na stronę swojego profilu. Oprócz nazwy licencji znajdzie się w niej informacja o treściach, które zdecydujemy się nią objąć. W tym momencie mogą to być: profil, status, zdjęcia oraz filmy.

Licencjonowane dane wykorzystują rozszerzenie RDFa (Resource Description Framework – in – attributes), dzięki któremu możliwe jest wyrażanie informacji o licencjach oraz strukturze i znaczeniu tekstu w sposób semantyczny (co między innymi usprawnia wyszukiwanie takich infromacji).

Aplikacja CC jest jeszcze w wersji beta i mogą pojawiać się drobne problemy. Dla twórców i licencjobiorców aktualnie największą niedogodnością może być konieczność wybrania jednej licencji dla wszystkich zasobów z danego rodzaju, np. fotografii. Jeśli ktoś ma pomysł na usprawnienie nowej aplikacji może śmiało napisać o tym na wiki aplikacji. Aplikację można zainstalować tu, a więcej o CC na Facebooku znajdziecie na grupie Creative Commons.

Co wolno wolnej kulturze? – debata w ramach festiwalu Doc Review

Alek Tarkowski, 9 May, 2009

Redakcja Kultury Popularnej i Creative Commons Polska zapraszają na debatę o prawach autorskich po projekcji filmu “Kultura remixu (RiP: A Remix Manifesto)” w ramach festiwalu Planete Doc Review.

Debata odbędzie się 15 maja 2009 roku w Kinotece, po pokazie filmu. Początek filmu o godzinie 19.00, wstęp płatny. Początek debaty o godzinie 20.45, wstęp darmowy.

W debacie udział wezmą: – Brett Gaylor, reżyser filmu
oraz polscy eksperci w dziedzinie prawa autorskiego i wolnej kultury: – Piotr Piesiewicz – doktor nauk prawnych, SWPS, specjalista w zakresie prawa własności intelektualnej – Tomek Kosiński – DJ Kosakot, dziennikarz muzyczny
Moderatorem debaty będzie Alek Tarkowski – koordynator Creative Commons Polska, ICM UW.

Będziemy rozmawiać o teraźniejszości i przyszłości prawa autorskiego w Polsce i na świecie, chcemy zderzyć różne poglądy i stanowiska i zastanowić się nad możliwymi scenariuszami przyszłości prawa autorskiego w świecie cyfrowych technologii, mobilnych mediów i nieustannej wymiany informacji.

(Języki debaty: polski i angielski)

Remix kultury

Jeszcze dziesięć lat temu mało kto interesował się prawem autorskim – branżową regulacją dotyczącą wąskiej grupy twórców i ich wydawców. Dzisiaj prawo autorskie zyskało miano ropy naftowej XXI wieku, stało się kołem zamachowym całych gałęzi gospodarki. Przepisy prawa autorskiego zaczęły dotyczyć nas wszystkich – wymiana dobrami kultury może dziś być przestępstwem, nastoletnie amatorskie projektantki mody martwią się o łamanie swoich praw, a remiksowanie nabiera niemal politycznego charakteru. Zależnie od kształtu, system praw autorskich może być kluczem zamykającym dostęp do kultury lub wytrychem otwierającym ją na oścież.

Zmianę spowodowały nowe technologie cyfrowe oraz użytkownicy wykorzystujący ich możliwości: miliony twórców i wydawców. W ślad za każdą technologią ułatwiającą tworzenie i kopiowanie dzieł, która zawita do naszych domów – komputerem, aparatem fotograficznym, skanerem i łączem internetowym – dociera też prawo autorskie.

Rewolucyjne zmiany w sferze kultury, które nastąpiły w ostatnich latach, często próbuje się regulować twardą ręką – przyjmując zasadę kontroli posiadaczy praw nad sposobami wykorzystania utworów. Ścisła kontrola hamuje jednak potencjał nowej kultury – wraz z jej obietnicą większej dostępności dziedzictwa oraz liczby osób będących twórcami. Tragedią okazało się przykładanie do zmienionej kultury reguł wypracowanych w zupełnie innej, analogowej rzeczywistości.

W odpowiedzi narasta ruch kulturowej ekologii, traktującej dziedzictwo kulturowe jako dobro wspólne równie istotne co czysta woda lub powietrze, a możliwość aktywnego w nim udziału za jedno z podstawowych praw człowieka, decydujących o szczęściu i jakości życia. Tak jak w oryginalnym ruchu ekologicznym, można w nim znaleźć zarówno radykałów wymachujących pirackimi flagami i głoszących koniec systemu praw autorskich, jak i działaczy umiarkowanych, wierzących w rewolucję kulturową poprzez reformę obowiązującego systemu.

W budowanie wolnej kultury są zaangażowani adwokaci i DJ-e, nastoletni programiści i naukowcy – a ich narzędziami są na równi alternatywne mechanizmy prawne, programy komputerowe i remiksy popularnych utworów.

Startuje Creative Commons Case Studies 2009!

Kamil Śliwowski, 9 May, 2009

Kilka dni temu Creative Commons opublikowało nową edycję zbiorowej publikacji o przykładach najlepszych praktyk wolnego licencjonowania. Ponad 150 milionów prac z całego świata, które wykorzystują CC to również ogromne bogactwo motywów wykorzystania licencji i problemów, które CC mogą rozwiązać. Zarazem jest dowodem różnorodność formatów technologicznych, form twórczości i sposobów jej wykorzystywania.

Wspólne współtworzenie opisu praktyk stosowania CC, zainicjowane przez australijski odział, ma dać dokładny obraz różnorodności i bogactwa jakie tworzy społeczność skupiona wokół wolnych licencji. Nowa baza informacji ma też pomóc wszystkim potrzebującym dokładnych danych i przykładów praktycznego działania CC.

Na nowo uruchomionej stronie wiki z Case Studies można zapoznać się z przykładami praktyk i podzielić się własnymi projektami. Najlepsze będą pojawiać się na głównej stronie internetowej CC oraz zostaną wydane w druku w publikacji pt. Creative Commons Case Studies. Pierwszą taką publikacją jest Budowanie Wolnych Licencji w Australii: Creative Case Studies cz. I (dostępna w języku angielskim), od której to lektury warto zacząć pracę nad opisem innych przypadków. Książkę pod redakcją Rachel Cobcroft można pobrać w jednym dokumencie, lub w broszurach koncentrujących się na konkretnych dziedzinach: sztuk wizualnych, dźwięku, tekstu, zdjęciach, sektorze rządowym, edukacji i badaniach naukowych itd.

Jak wziąć udział:


  • Odwiedź stronę wiki Case Studies i dowiedz się, jak ludzie używają licencji CC na całym świecie.

  • Pomóż w publikowaniu studiów przypadku na serwisie Pediapress.

  • Opublikuj swoją kolekcję na witrynie, która obsługuje licencje CC, takiej jak Scribd.

  • Korzystaj z opisanych praktyk i promuj CC na podstawie najlepszych i dobrze opisanych przykładów.

  • Co najważniejsze, dodaj swoją opowieść CC związaną z CC. Poprawiaj, klasyfikuj i oceniaj opisane już przypadki. Dokładne dane zrealizowanych projektów są szczególnie cenne!


Niezależnie od tego, czy szukasz inspiracji, modeli biznesowych, lub precedensowych zastosowań, CC Case Studies są doskonałym miejscem, aby rozpocząć przygodę z Creative Commons. Pomóż rozwinąć zasób wiedzy o dobrych praktykach wolnego licencjonowania i poznaj najlepsze przykłady działań.

Więcej na creativecommons.org.

BBC produkuje program na licencji CC

Kamil Śliwowski, 6 May, 2009

Dział badawczy BBC (BBC R&D), największego publicznego nadawcy radiowo-telwizyjnego,  wyprodukował pilotażowy odcinek serialu dostępny na licencjach Creative Commons.

BBC nie po raz pierwszy eksperymentuje ze sposobem publikowania swoich materiałów. Od 2008, BBC we współpracy z Brytyjskim Instytutem Filmowym udostępnia cześć swych archiwalnych materiałów na eksperymentalnej licencji Creative Archive Licence w BBC Archive. Tym razem nadawca postanowił wyprodukować cykl programów na licencji Creative Commons BY-NC pod tytułem R&D TV. Pierwszy odcinek dostepny jest w kilku gotowych pakietach, różniących się jakością, formatami oraz specjalnymi pakietami metadanych. R&D TV będzie dystrubuowane kilkoma drogami min. poprzez sieć peer to peer P2PNext stworzoną przez konsorcjum producentów, nadawców i jednostki naukowe. Materiał wideo dostępny jest również na serwisach takich jak YouTube i Blip.TV.

Prócz nowatorskiej formy udostępniania i dystrubucji, również tematyka serialu będzie dotyczyć nowych trendów w kulturze i technologii. Pierwszy odcinek zawiera rozmowy z założycielem organizacji One Laptop Per Child (OLPC) Nicholasem Negroponte, jak również rozmowę z założycielami serwisu do społecznościowego gromadzenia i oceny linków Digg. Wszystkie zrealizowane odcinki zostaną udostępnione do pobrania dla każdego, również spoza Wielkiej Brytanii (Creative Archive License niestety ogranicza dostępność otwartych treści tylko do osób zamieszukjących wyspy). Jak na razie wyprodukowano tylko pilotażowy odcinek, który jeśli zyska popularność będzie kontynuowany. Producenci liczą nie tylko na sukces tego eksperymentu, ale również wsparcie i komentarze ze strony użytkowników co do technicznych i prawnych aspektów udostępniania materiałów.

Wiecej informacji o projekcie można znaleźć na blogu BBC.

Konferencja “Otwarta nauka w Polsce”, 5 maja 2009

Alek Tarkowski, 27 Apr, 2009

5 maja 2009 na Uniwersytecie Warszawskim odbędzie się konferencja “Otwarta nauka w Polsce”. Konferencja będzie poświęcona prezentacji projektu „Otwórz książkę” w szerszym kontekście zagadnień związanych z otwartą nauką, takich jak ruch Open Access, ruch Access to Knowledge (A2K), wolny dostęp do danych naukowych, ruch otwartej edukacji czy nowe modele otwartej współpracy naukowej.

Konferencja jest organizowana przez Interdyscyplinarne Centrum Modelowania, partnera instytucjonalnego Creative Commons Polska.

Miejsce: Sala Senatu, Pałac Kazimierzowski, główny kampus Uniwersytetu Warszawskiego

Termin: 5 maja, 10.00-16.30

Udział w konferencji jest bezpłatny.

Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc, prosimy o zgłaszanie udziału w konferencji przez wysłanie listu na adres kkrak@icm.edu.pl.

Szczegółowe informacje, wraz z programem, znajdują się na stronie konferencji.

Głosowanie nad główną licencją dla Wikipedii

Kamil Śliwowski, 15 Apr, 2009

Rada Fundacji Wikimedia ogłosiła przeprowadzenie ankiety dotyczącej zmiany podstawowej licencji dla największej internetowej encyklopedii – czyli Wikipedii.

Tworzona społecznościowo Wikipedia dotychczas korzystała domyślnie z licencji wolnej dokumentacji GNU (GFDL), proponowana zmiana to wykorzystanie licencji Creative Commons – uznanie autorstwa – na tych samych warunkach (Attribution-ShareAlike) w wersji 3.0. Nadal możliwe będzie użycie licencji GNU (GFDL). Rada Fundacji stwierdziła, że możliwość różnorodnego licencjonowania publikowanych w serwisach Wikimedii treści będzie najlepiej odpowiadać jej misji i credo. Proponowana zmiana zasad licencjonowania treści serwisów ma służyć ułatwieniu wymiany informacji również z innymi zasobami edukacyjnymi na świecie, które często wykorzystują właśnie licencję Creative Commons BY SA. Stosowana dotychczas licencja GNU narzuca też pewne ograniczenia – wymaga m.in. załączania pełnego tekstu licencji wraz z egzemplarzem dzieła. Planowana zmiana licencji ma na celu również zniesienie barier i różnić pomiędzy innymi projektami fundacji Wikimedia, która poza Wikipedią stosuje licencje CC.

wikipedia_ankietaZalogowani wikipedyści zobaczą taki oto baner zachęcający do udziału w ankiecie.

Jeśli zmianę zasad poprze 50% lub więcej głosujących, zostanie ona przekazana Radzie Fundacji do zatwierdzenia, a jeśli nie – będą prowadzone dalsze konsultacje w tej sprawie w Radzie Fundacji oraz wśród społeczności wikipedystów.

Wszyscy użytkownicy, którzy dokonali przynajmniej 25 edycji w dowolnym z projektów Wikimedia przed dniem 15 marca 2009 roku mają prawo do wzięcia udziału w głosowaniu. Szczegółowe informację na temat ankiety można znależć na stronach dot. licencjonowania wikipedii oraz we wstępnym kalendarzu wyborczym.

Konferencja sejmowa “Otwarta zasoby edukacyjne w Polsce”, 23 kwietnia 2009

Alek Tarkowski, 14 Apr, 2009

23 kwietnia odbędzie się w Warszawie konferencja “Otwarte zasoby edukacyjne w Polsce“, organizowana w Sejmie RP, pod patronatem Marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego, przez koalicję KOED (której członkiem-założycielem jest Interdyscyplinarne Centrum Modelowania, będące również partnerem instytucjonalnym Creative Commons Polska).

Celem konferencji jest przybliżenie polskim parlamentarzystom (i nie tylko) modelu otwartej edukacji oraz otwartych materiałów edukacyjnych, stosowanych na wszystkich szczeblach nauczania. W jej ramach zostaną zaprezentowane dotychczasowe osiągnięcia w zakresie budowania takich zasobów nie tylko w kraju ale i Europie oraz przedstawione wyzwania i założenia polityki wspierającej otwartą edukację.

Prelegentami będą m.in. prof. Richard Baraniuk prowadzący w USA projekt Connexions, Susan d’Antoni zajmująca się otwartą edukacją w UNESCO, dyrektor Biblioteki Narodowej Tomasz Makowski, prof. Marek Niezgódka z ICM UW, przedstawiciele instytucji współtworzących KOED oraz przedstawiciele ministerstw.

Więcej informacji o konferencji na stronie KOED.

Wszystkich chętnych zapraszamy do wzięcia udziału w konferencji. Udział jest bezpłatny, ale w związku z procedurami bezpieczeństwa niezbędne jest wcześniejsze zgłoszenie udziału (imię, nazwisko, instytucja, stanowisko) na adres konferencja@koed.org.pl w terminie do 15 kwietnia. Liczba miejsc jest ograniczona, obowiązuje kolejność zgłoszeń.

100 milionów zdjęć oznakowanych CC na Flickrze

Kamil Śliwowski, 7 Apr, 2009

21 marca liczba zdjęć na serwisie fotograficznym Flickr objętych licencjami Creative Commons przekroczyła okrągłe 100 milionów. Flickr, umożliwiający dzielenie się fotografiami, a zarazem będący serwisem społecznościowym, stał się również największym na świecie repozytorium prac na wolnych licencjach.

Udostępnianie fotografii i grafik na licencjach działa w serwisie od 29 czerwca 2004 roku. Choć minął już złoty okres, czyli początek 2006 roku – kiedy miesięczny przyrost nowych, licencjonowanych w wolny sposób zdjęć sięgał nawet 12% -  to pod koniec 2008 wzrost jest nadal widoczny i utrzymuje się na stałym poziomie ok 4%. Z wszystkich oznakowanych prac, 33 % podlega najbardziej restrykcyjnej licencji BY-NC-ND, a najmniej popularna jest najbardziej liberalna (BY) – co i tak daję ponad 12 milionów zdjęć, do użycia których wystarczy podanie ich autora i linku do źródła.

Dokładny raport o wykorzystywaniu licencji Creative Commons można znaleźć tutaj (oryginał w języku niemieckim na stronie Metawelle), a bieżące statystyki z wykorzystywania CC w serwisie Flickr są również dostępne na Creative Commons Wiki. Przekroczenie magicznych 100 milionów było też okazją do wydania albumu fotografii autorstwa Joi’ego Ito,  dyrektora generalnego Creative Commons. Ablum “Free Souls” dostępny jest w limitowanej drukowanej edycji, a wszystkie fotografie są oczywiście na Flickrze na licencji BY.

Gawker Media – jedna z największych grup blogowych przechodzi na licencje CC

Kamil Śliwowski, 7 Apr, 2009

Znana z takich blogów jak technologiczny Gizmodo czy poradnikowy Lifehacker, grupa Gawker Media przeszła w całości na wolne licencjonowanie publikowanych treści.

Osiem blogów grupy od kilku dni udostępnia autorskie treści na licencji BY-NC, choć jak zaznaczył Brian Lam z Gizmodo, komercyjne serwisy mogą również korzystać z treści Gawkera, jeśli pamięta o określeniu i linkowaniu źródła. W przejściu jednego dużego bloga na licencje CC nie było by nic wielkiego (na liście najzyskowniejszych 20 blogów jest między innymi BoingBoing , również pubikujące na licencjach CC) gdyby nie fakt, że Gawker Media w 2008 roku był według 24/7 Wall Street najzyskowniejszą grupą blogową w Stanach Zjednoczonych, a jej blogi osiągają lepsze wyniki od podobnych serwisów prowadzonych przez takie portale jak AOL czy Yahoo.

Dokładny opis uprawnień i szczegółowe informacje można znaleźć na oficjalnej stronie regulacji prawnych Gawker Media.